Een NEN 3140-keuring is niet als afzonderlijke keuring letterlijk bij wet verplicht. Toch ben je als werkgever wel verplicht om een veilige werkomgeving te bieden. Dat betekent dat elektrische installaties, machines en elektrische arbeidsmiddelen aantoonbaar veilig gebruikt moeten kunnen worden. Een periodieke NEN 3140-inspectie is een praktische en veelgebruikte manier om aan deze zorgplicht te voldoen, risico’s tijdig te signaleren en veiligheid binnen je organisatie te borgen.
De Arbowet maakt elektrische veiligheid wél verplicht
De Arbowet schrijft niet voor dat je altijd een specifiek NEN 3140-certificaat of keuringsrapport moet hebben. Wel moet je zorgen voor veilige arbeidsomstandigheden voor medewerkers, ingehuurde krachten en bezoekers. Wanneer elektrische installaties of apparaten een risico kunnen vormen, moet je passende maatregelen nemen om elektrocutie, kortsluiting, brand en uitval te voorkomen.
NEN 3140 biedt hiervoor een duidelijke werkwijze. De norm helpt je bij de veilige bedrijfsvoering van bestaande laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen. Met een inspectie kun je aantonen dat je de risico’s in kaart brengt, beoordeelt en waar nodig opvolgt.
Wanneer is een NEN 3140-keuring nodig?
Een NEN 3140-keuring is relevant zodra elektrische installaties of arbeidsmiddelen op de werkvloer worden gebruikt. Denk aan verdeelkasten, wandcontactdozen, verlengkabels, machines, handgereedschap, laders en andere elektrische apparatuur. De noodzaak hangt af van de risico’s, het gebruik en de afspraken die voor jouw organisatie gelden.
- Je medewerkers werken met elektrische gereedschappen, machines of apparaten.
- Je beheert een bedrijfsgebouw met een vaste elektrische installatie.
- Je RI&E wijst uit dat periodieke controle noodzakelijk is.
- Je verzekeraar stelt inspectie of actuele rapportage als voorwaarde.
- Een opdrachtgever vraagt om aantoonbare elektrische veiligheid.
- Je wilt storingen, bedrijfsuitval en aansprakelijkheidsrisico’s beperken.
Ook als een NEN 3140-keuring niet expliciet wordt gevraagd, blijft de verantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving bestaan. Zonder inspectie is het lastiger om aan te tonen dat je elektrische risico’s beheerst.
Hoe vaak moet een NEN 3140-keuring plaatsvinden?
Er is geen vaste wettelijke NEN 3140-keuringsfrequentie die voor iedere organisatie geldt. De juiste termijn bepaal je op basis van een risicobeoordeling en de omstandigheden binnen je bedrijf. Daarbij kijk je onder meer naar de leeftijd en conditie van de installatie, de gebruiksintensiteit, de werkomgeving, eerdere gebreken en het type arbeidsmiddelen.
Elektrisch gereedschap in een stoffige werkplaats, productieomgeving of buitendienst vraagt bijvoorbeeld om een andere inspectiefrequentie dan apparatuur in een rustig kantoor. Leg de gekozen frequentie vast in je inspectie- en onderhoudsplan en pas deze aan wanneer risico’s, gebruik of omstandigheden veranderen. Lees ook wanneer gereedschap keuren verplicht is.
Welke apparaten en installaties vallen onder NEN 3140?
NEN 3140 heeft betrekking op laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen die tijdens het werk worden gebruikt. Het gaat dus niet alleen om een meterkast of verdeelinrichting, maar ook om apparatuur die je medewerkers dagelijks gebruiken.
- Vaste elektrische installaties, verdeelkasten en groepenkasten.
- Elektrische machines en vast aangesloten apparatuur.
- Verlengkabels, kabelhaspels, stekkerdozen en adapters.
- Boormachines, slijptollen en ander elektrisch handgereedschap.
- Accugereedschap, laders en voedingskabels.
- Kantoorapparatuur, keukenapparatuur en losse elektrische apparaten.
Accugereedschap hoeft niet altijd op dezelfde manier te worden gemeten als netgevoed gereedschap, maar ook hierbij zijn visuele controle, veilig gebruik en de conditie van lader, accu en behuizing belangrijk.
NEN 3140-keuring en verzekering
Een NEN 3140-keuring is niet standaard vanuit elke verzekeringspolis verplicht, maar verzekeraars kunnen wel eisen stellen aan inspectie, onderhoud en aantoonbare elektrische veiligheid. Vooral bij schade door brand, kortsluiting of een elektrisch incident kan actuele documentatie belangrijk zijn. Controleer daarom altijd je polisvoorwaarden en eventuele aanvullende eisen van je verzekeraar.
Een rapportage helpt je om vast te leggen welke onderdelen zijn gecontroleerd, welke afwijkingen zijn gevonden en welke maatregelen nodig zijn. Daarmee beschik je over een bruikbaar uitgangspunt voor herstel, onderhoud en interne veiligheidsdossiers.
Wat controleert een NEN 3140-inspectie?
Bij een NEN 3140-inspectie wordt gekeken naar de technische staat, het veilige gebruik en het beheer van elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Slegers Totaal Inspectie start met een inventarisatie van de situatie en bepaalt samen met jou de scope en kritische onderdelen.
De inspectie kan bestaan uit een visuele controle, functiecontroles, metingen en beproevingen waar dat nodig is. Bevindingen worden vastgelegd met onder meer foto’s en meetgegevens. Je ontvangt vervolgens een duidelijke rapportage met afwijkingen, risico’s, aanbevelingen en mogelijke gevolgen voor de veiligheid en bedrijfsvoering.
Laat je NEN 3140-inspectie professioneel uitvoeren
Wil je elektrische veiligheid aantoonbaar regelen binnen je organisatie? Slegers Totaal Inspectie voert NEN 3140-keuring uit voor elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Je krijgt inzicht in risico’s en praktische handvatten voor vervolgmaatregelen, inspectieplanning en onderhoud. Slegers Group ondersteunt bedrijven in Eindhoven, de Brainport-regio, Den Bosch, Tilburg, Venlo, Weert en omgeving.
Veelgestelde vragen over NEN 3140
Is een NEN 3140-certificaat verplicht?
Een persoonlijk NEN 3140-certificaat is niet in alle situaties wettelijk verplicht. Wel moet je als werkgever zorgen dat werkzaamheden veilig worden uitgevoerd door medewerkers die voldoende deskundig, geïnstrueerd en waar nodig aangewezen zijn. Opdrachtgevers en verzekeraars kunnen aanvullende eisen stellen.
Is een NEN 1010-keuring verplicht?
NEN 1010 richt zich vooral op het ontwerpen en aanleggen van nieuwe of gewijzigde laagspanningsinstallaties. NEN 3140 gaat over de veilige bedrijfsvoering en het beheer van bestaande installaties. Welke inspectie nodig is, hangt af van de situatie, de installatie en de toepasselijke verplichtingen. Lees meer over een NEN 1010-inspectie en het verschil tussen NEN 3140 en Scope 10.
Is keuring van elektrisch gereedschap verplicht?
De wet noemt niet voor elk stuk gereedschap een vaste keuringsplicht. Je moet wel zorgen dat elektrisch gereedschap veilig is en veilig gebruikt kan worden. Periodieke inspectie volgens NEN 3140 is een passende manier om gebreken, beschadigingen en onveilige kabels of stekkers te signaleren.
Wat gebeurt er als een onderdeel wordt afgekeurd?
Een afgekeurd onderdeel wordt in de rapportage opgenomen met de geconstateerde afwijking en het risico. Afhankelijk van de ernst moet je het arbeidsmiddel buiten gebruik stellen, herstellen of vervangen. Voor installaties kun je de aanbevolen herstelmaatregelen opnemen in je onderhouds- en verbeterplan.